HAZIRLIK

image89

  

  

Bebeğinizin yeni şeyleri yapabildiğini görmek büyük bir mutluluk! 

Gülümsemesi, alkış yapması, yürümeye başlamasıyla evde peşiniz sıra gelmesi... İki yaşına doğru mesane kontrolüyle birlikte, bu becerilerinin arasına tuvaletini yapmayı ekler. Bu beceri hem size hem çocuğunuza birçok avantaj kazandırır. Altını daha kolay temizleyecek, bez masrafından kurtulacaksınız. Fakat bu aşamaya geçerken sabırlı ve dikkatli olmalısınız.

Tuvalet eğitiminde hedefimiz bebeğin uyku ve uyanıklık durumunda dışkı ve idrar kontrolünün kazanmasıdır. Başkalarını örnek alarak çocuğunuza hazır olmadan tuvalet eğitimi vermeye çalışmak yanlıştır.

Araştırmalar tuvalet alışkanlığı kazanma zamanının, erken eğitim vermeyle ilgili olmadığını ortaya koymuştur. Bunun için çocuğun belirli bir nörolojik ve duygusal gelişime ulaşmış olması gerekir. Genelde 18 ayını doldurduktan sonra mesane kontrolü kazanılsa da bu her çocuğa göre farklı olabilir.

Rektum ve anüsün bu özellikleri kazanması en erken 18. ayda, mesane ve üretranın ise 24. ayda gerçekleşir. Bu nedenle bu yaşlardan önce tuvalet eğitimi için zorlanmaları yanlış olur.

Kızlar tuvalet eğitimini erkeklere göre bir kaç ay daha erken başarabilirler.

Ayrıca bu yaşlar çocuğun “anal dönem” olarak nitelenen kendi bedenine sahip çıkması, kendine ait hiç bir şeyi başkaları ile paylaşmaması, çevreden gelen uyarılara olumsuz yanıtlar vermesi ile belirginleşen bir yaş dönemidir. Genellikle bu yaş çocuk her şeye ”hayır“ deme eğiliminde, başına buyruk, “benim“ sözcüğünü sık kullanan, kararlarını kendi vermek isteyen, dayatmacı biridir. Onun bu tepkileri, bağımsız oluşunun verdiği her söyleneni yapmadığında neler olacağını keşfetme isteğidir. Anne ve aile büyüklerinin “kakanı buraya yap” gibi önerilerini kendi yaşamına, bedenine, özgürlüğüne bir müdahale olarak görür.

Bu gibi fizyolojik özellikleri dikkate alarak çocuğun hazır olduğuna karar verdikten sonra 2- 2.5 yaşlar arasında tuvalet eğitimine başlanabilir. Eğitime başlamadan önce 20 ay civarında tuvalet alışkanlıkları ile ilgili hazırlık yapmak faydalıdır.

Tuvalet eğitimine başlama zamanı yeni bir kardeşin doğumuna, hastalık sırasına, aileden birinin ayrılmasına kısaca aile içi yeni ve alışılması gereken bir durumun varlığına rastlamamalıdır.

Anne babanın da çocuğa tuvalet eğitimi vermeye hazırlıklı olması gerekir. Ailenin uygun zamanı anlamayı istemesi, çocuğun hazır olup olmadığını algılayabilmesi, aile içi streslerin olmaması ve çocuğun bakımı ile ilgilenen diğer kişilerle konuyu konuşup bir uzlaşmaya varması gereklidir.

Çocuğun tuvalet eğitimine hazır olduğunu gösteren belirtiler nelerdir?

image90

Fiziksel belirtiler:

o Sabahları kuru kalkması,

o Gün içinde bezinin 2 saat kuru kalabilmesi, ıslak bez sayısının azalması,

o Düzenli barsak hareketlerinin varlığı,

o Kıyafetlerini sıyırabilmesi, pantolonunu giyebilmesi,

o Oturma, çömelme, yürüme gibi hareketleri rahatça yapabilmesi,

o Uygun kas gruplarını kontrol edebilmesi,

o Islak ve kuru arasındaki ayrımı fark edebilmesi

Zihinsel belirtiler:

o Tuvaletini yaparken belli etmesi,

o İşeme ile ilgili sözcükleri anlayabilmesi,

o Kendini 2-3 kelimelik cümlelerle sözel olarak ifade edebilme,

o Sıkıştığını ifade edebilmesi,

o Basit komutları yerine getirebilmesi,

o Kaka ya da çiş geldiğini fark etmesi

Ruhsal belirtiler:

o Aile bireylerini taklit etmeye hevesli olma (anne veya babayı model alma),

o Anne ve babasını memnun etmeye isteklilik,

o Kirli beze katlanamama,

o İşbirliğine yatkın olma,

o 5-10 dakika tuvalette oturmaya razı olma,

o Kendinden büyük çocukların nasıl kaka yaptığını merak etmesi.

image91

TUVALET EĞİTİMİ NASIL YAPILMALIDIR?

 Uygun zaman olduğuna karar verildikten sonra çocukla konu ile ilgili konuşmalar

yapılmalıdır. İlk olarak bu işe, ondan artık oturağını kullanmasını istemekle

başlanabilir. Bunun dışında, büyükler nereye yapıyor, kuru kalma çok iyi bir şeydir

gibi konular anlatılabilir. Bezini değiştirirken yeniden bağlanmak istemediğinde

lazımlık ya da tuvaleti kullanmaya teşvik edilebilir.


 Çocuğun konuya istekli olduğu farkedildiğinde lazımlık almaya birlikte gidilebilir.


o Çocuğun ayaklarının yere değebileceği bir lazımlık alınmalı,

o Lazımlığın ona ait olduğu vurgulanmalı, istediği zaman ulaşabilmelidir

o Lazımlığa alışmasına izin verilmeli (giysili oturma, sandalye yerine kullanma,

başka odada oturma gibi)

o Lazımlık onun odasında durabilir kullanılacağı zaman banyoya götürülebilir.

o Lazımlığın nasıl kullanıldığı zorlayıcı olmadan anlatılmalıdır. Daha sonra

tuvaletin nasıl yapılacağı anne, baba ya da büyük kardeş eşlik ederek

gösterilebilir.


 Eğitim neşeli bir oyuna dönüştürülerek verilmelidir. Her yaptığı işlem hakkında

mutlaka konuşulmalıdır. Örneğin "Şimdi ellerimizi ıslatalım, şimdi sabunlayalım,

şimdi de havluya kurulayalım" gibi.


 Giysilerini nasıl indirip kaldıracağı öğretilmelidir. Kolay giyip çıkarabileceği türden

olmalıdır.


 Başlangıç için günde 3 kez 5-10 dakika lazımlıkta oturtmak iyi olur. Yemekten 20-30

dakika sonrası gastro kolik refleksin etkisi nedeniyle uygun zaman olabilir. Çocuğun

hangi saatlerde altını kirlettiği gözlenmeli ve hem o saatlerde hem de yemeklerden

sonra tuvalete oturtulmalıdır. Tekrar tekrar sabırla aynı teklif yapılmalı başarı

gösterdiğinde ödüllendirilmelidir. Başlangıçta sonuca ulaşılmasa bile gidip tuvalette

birkaç dakika oturması övülebilir. Beze yapılan kakalar yeri burası“ diye belirtilerek

onunla birlikte tuvalete dökülebilir.


 Sonuçta gerçekten uygun yere dışkılama gözlendiğinde ödüllendirilir. Alkışlama,

başarı çıkartmaları, küçük armağanlar, birlikte annaanneye telefon etme gibi ödüller

verilebilir. kızgınlık, öfke, bağırma, cezalandırma gibi yöntemlere başvurulmamalıdır.

Tepkiler çocuğun bu işi kendi başına başarmasını desteklemekle sınırlı olmalıdır.

Çünkü çocuk tuvaletini yaptığında annenin sevgisini kazandığını aksini yaptığında onu

sinirlendirdiğini fark eder. Anne her şeyden önce duygusal yönden etkilenmemeli,

etkileniyorsa da bunu belli etmemelidir.


 Lazımlığı kullanamama, korkma ya da kazalar oluştuğunda asla utandırılmamalı,

cezalandırılmamalıdır. Tuvalet eğitimi 6-8 ay alabilir. Yaz ayları gibi annenin daha

rahat olduğu, bez olmadan dolaşma olanaklarının bulunduğu aylar daha uygundur. Bu

süreçte gergin olunmamalı, onun duygularını gözlemeye çalışmalı, her çocuk farklı

olabileceği için esnek olunmalıdır.


 Tuvalet eğitimi sırasında bazı güçlükler yaşanabilir. Çocuk tümüyle reddedebilir, hiç

ilgilenmeyebilir, kabul edip bir süre oturur ama kakasını yapmaz sonra bezi bağlanır

bağlanmaz yapabilir, acıdığını söyleyebilir, bazen önce bir kaç kez yapar sonra

sürdürmeyi reddeder, bazen kakasını tutar günlerce yapmaz kabız olur. Eğitim

sırasında ilişkiler bozulur, inatlaşma ortaya çıkarsa ısrar etmeksizin çocuğa hazır

olacağı bir süre tanımak, kıskanma yaratmaksızın yaşıtlarının tuvalet eğitimini

başarmış olduklarının farkına varmasını sağlamak yararlı olabilir. Başarısızlık

durumunda derin bir soluk alıp, arkanıza yaslanın, kızmayın, düş kırıklığına

uğramayın, tuvalet eğitimini başaramamış hiç kimse yoktur, bir süre sonra yine

denersiniz, bu arada onu daha iyi tanımaya, başarısız olsa bile onu sevmeye ve

sevginizi göstemeye devam ettiğinizi ona hissettirmeye çalışın.


 Tuvalet eğitimi için sabırlı olunmalıdır. Tuvalet eğitimi almış çocuklarda da 4-5 yaşa

dek kazalar olabilir. Stresli zamanlarda geri dönüşler olabilir. Bunların

hoşgörülmelidir.


 Tuvalet eğitimi sırasında: temizliğe aşırı vurgu yapılması, “elleme, dokunma, oturma”

gibi yaklaşımlar kaygıyı artırmakta, çocuk tuvalet-banyo kullanımından

hoşlanmamaktadır. Mümkün oldukça rahat ve doğal olmalı, temizlik tuvalet

sonrasında baskı yaratmadan yapılmalıdır. Çocuğa nasıl temizleneceği öğretilmeli,

elleri her tuvalet sonrası yıkatılmalıdır.

Benim Tecrübemi Soracak Olursanız?

Yukarıdaki yazıları okudunuz, bebeğiniz hazır ve en önemlisi siz de hazırsınız.

Bence en doğru zaman 28 - 34 ay arası ve yaz dönemi.

Öncelikle Acele etmeyin ve en az 1 hafta bebeğinizi hazırlayın.

Tuvaleti tanıtın, aldığınız lazımlığı yakınlarında bulundurun oynasın keşfetsin. Sizinle sık sık tuvalete gidip ne yaptığınızı görsün. Tuvalete gidelim bezden kurtulalım artık büyüdük, abi abla olduk gibi cümleler çocuklarımızı şevklendiriyor.Yine sık  sık Kukuli'nin beze bay bay şarkısını ve ona benzer şarkıları dinleyin beraber, sürekli beze bay bay yapacağız az kaldı deyin.

Bebeğiniz artık gerçekten tuvaelete gitmeye ve bezini atmaya ikna olduğunda:

evdeki tüm bezleri beraber atın, altını bir iki gün açık bırakın, hiç birşey giydirmeyin. Yere yapacağım korkusu ile hemen söylüyorlar. iki gün sonra kısa süreli dışarı çıkın, kendine güveni gelsin, siz de tecrübe edinin.

Ve işte bu kadar. Ara ara kazalar olacaktır, lütfen tepki göstermeyin, kızmayın, utandırmayın. Emin olun her anne bu süreçte her gün üç posta çamaşır yıkıyordur :)

WWW.RENGARENKIDS.COM